Các nước quy định Halal như thế nào? Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Thị trường các quốc gia Islam luôn được xem là điểm đến đầy tiềm năng nhờ nhu cầu lớn đối với sản phẩm Halal. Việt Nam có nhiều lợi thế về nông sản và thực phẩm chế biến, song không phải doanh nghiệp nào cũng dễ dàng tiếp cận khu vực này. Một trong những rào cản lớn nhất đến từ việc các nước Hồi giáo áp dụng những quy định Halal nghiêm ngặt, với sự khác biệt nhất định giữa từng cơ quan chứng nhận. Điều này khiến doanh nghiệp cần hiểu rõ yêu cầu của từng thị trường nếu muốn mở rộng xuất khẩu một cách bền vững.

Vì sao doanh nghiệp Việt gặp khó khi xuất khẩu hàng Halal?

Mặc dù Việt Nam có lợi thế về nông sản, thực phẩm và công nghiệp chế biến, nhưng việc tiếp cận thị trường Halal vẫn gặp nhiều rào cản, cụ thể:

• Hệ thống tiêu chuẩn phức tạp và khác biệt theo từng quốc gia, nhiều nước không công nhận lẫn nhau (ví dụ: GCC, Indonesia, Malaysia), khiến doanh nghiệp phải xin lại chứng nhận cho từng thị trường.
• Thiếu hiểu biết sâu về Halal: nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn Halal chỉ là “một chứng chỉ”, trong khi thực tế yêu cầu cả một hệ thống quản lý xuyên suốt từ nguyên liệu đến vận hành.
• Nguồn nguyên liệu và phụ gia chưa đạt chuẩn Halal, khó đảm bảo tính minh bạch và khả năng truy xuất khi đánh giá.
• Thiếu nhân sự am hiểu Halal, dẫn đến lúng túng trong xây dựng quy trình, hồ sơ và xử lý yêu cầu từ các tổ chức chứng nhận.
• Chuỗi cung ứng chưa đồng bộ, đặc biệt ở khâu vận chuyển, kho bãi, kiểm soát nhiễm chéo và lựa chọn nhà cung cấp đạt chuẩn.
• Chi phí cấp giấy chứng nhận Halal và vận hành hệ thống Halal cao, gây áp lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Thay đổi quy định liên tục từ các quốc gia Hồi giáo, khiến doanh nghiệp khó cập nhật và duy trì tuân thủ.

Các nước quy định Halal như thế nào?

Malaysia

Malaysia là một trong những quốc gia dẫn đầu về phát triển công nghiệp Halal nhờ cộng đồng Muslim chiếm hơn 60% dân số. Nước này xây dựng hệ sinh thái Halal toàn diện, bao gồm thực phẩm, thương mại và tài chính, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng.
Trọng tâm của hệ thống Halal Malaysia là JAKIM - tổ chức đầu tiên trên thế giới ban hành tiêu chuẩn Halal thống nhất và chịu trách nhiệm giám sát chứng nhận. Nhiều quốc gia tham khảo mô hình của JAKIM vì tính minh bạch và mức độ tin cậy cao.

Malaysia cũng chủ động quảng bá ngành Halal thông qua các sự kiện lớn như MIHAS và WHF, giúp sản phẩm Halal vươn ra thị trường quốc tế. Tại thị trường nội địa, các sản phẩm từ thịt bắt buộc phải được JAKIM chứng nhận mới được phép lưu hành, tạo nên thói quen tiêu dùng rõ ràng của cộng đồng Muslim.

Hiện chứng nhận JAKIM được công nhận ở nhiều nước, trừ Indonesia và khu vực GCC do áp dụng tiêu chuẩn Halal riêng. Điều này cho thấy tầm ảnh hưởng mạnh mẽ của JAKIM trong hệ thống Halal toàn cầu.

UAE

UAE hiện là một thị trường Halal quan trọng của Trung Đông nhờ hệ thống kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và định hướng phát triển rõ ràng. Cuối năm 2017, Cơ quan Tiêu chuẩn và Đo lường Emirates (ESMA) được Malaysia công nhận, cho phép vận hành hệ thống chứng nhận Halal theo chuẩn quốc tế. Sự công nhận này giúp UAE dễ dàng xuất khẩu vào Malaysia và hơn 60 thị trường nằm trong danh sách chấp thuận của JAKIM.

Sáng kiến phát triển tiêu chuẩn Halal quốc gia mang lại lợi thế lớn cho doanh nghiệp UAE, đồng thời thu hút các tập đoàn quốc tế đặt trụ sở kinh doanh tại quốc gia này nhờ môi trường thương mại thuận lợi.

Để đưa sản phẩm vào thị trường UAE, doanh nghiệp phải sở hữu chứng nhận Halal do tổ chức đã đăng ký với ESMA cấp. Tại châu Á, chỉ một số quốc gia như Việt Nam, Singapore, Philippines và Nhật Bản có tổ chức được ESMA công nhận.

UAE vì vậy ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng Halal toàn cầu, trở thành điểm đến giàu tiềm năng cho doanh nghiệp muốn mở rộng vào khu vực Trung Đông.

Indonesia

Indonesia là thị trường Halal lớn nhất thế giới với phần lớn dân số theo đạo Hồi, tạo nhu cầu tiêu thụ sản phẩm Halal rất cao. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp, trong đó có Việt Nam, muốn mở rộng xuất khẩu vào quốc gia này.

Từ năm 2019, Indonesia áp dụng hệ thống Halal mới: BPJPH chịu trách nhiệm quản lý và cấp chứng nhận, còn MUI thực hiện thẩm định tôn giáo và ban hành fatwa Halal. Doanh nghiệp muốn nhập khẩu vào Indonesia bắt buộc phải có chứng nhận Halal hợp lệ theo quy định của BPJPH.

Tiêu chuẩn Halal tại Indonesia bao gồm kiểm soát chặt nguyên liệu, quy trình sản xuất, điều kiện lò mổ và hệ thống ghi chép trong suốt quá trình vận hành. Với yêu cầu nghiêm ngặt và quy mô tiêu dùng lớn, Indonesia trở thành thị trường trọng điểm cho các doanh nghiệp muốn phát triển sản phẩm Halal tại Đông Nam Á.

Thị trường GCC

Khu vực Gulf Cooperation Council (GCC) là một trong những thị trường Halal quan trọng nhất thế giới nhờ dân số Muslim chiếm tỷ lệ áp đảo. Các quốc gia trong khối như Ả Rập Saudi, UAE, Qatar hay Kuwait đều áp dụng những tiêu chuẩn Halal rất nghiêm ngặt, chủ yếu dựa trên yêu cầu của Shariah và quy định riêng của từng nước.

Điểm đặc thù của GCC là không chấp nhận nhiều chứng nhận Halal quốc tế, mà chỉ công nhận những tổ chức nằm trong danh sách được phê duyệt bởi cơ quan thẩm quyền của từng quốc gia. Sản phẩm nhập khẩu bắt buộc phải có chứng nhận từ các tổ chức được cấp phép và tuân thủ đầy đủ quy trình về nguyên liệu, sản xuất, giết mổ và vận chuyển.

Do tiêu chuẩn cao và nhu cầu lớn, GCC trở thành thị trường tiềm năng nhưng cũng đầy thách thức với doanh nghiệp muốn xuất khẩu sản phẩm Halal.

Singapore

Singapore sở hữu hệ thống Halal được đánh giá minh bạch và đáng tin cậy hàng đầu khu vực nhờ sự quản lý của MUIS - Hội đồng Tôn giáo Hồi giáo Singapore. Quy trình cấp chứng nhận Halal ở Singapore dựa trên bộ tiêu chuẩn rõ ràng, dễ tiếp cận và được số hóa mạnh mẽ, giúp doanh nghiệp thuận tiện trong đăng ký và kiểm soát tuân thủ.

Điểm nổi bật của Singapore là mô hình Halal theo hướng quản trị chất lượng, không chỉ kiểm tra nguyên liệu mà còn yêu cầu doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản lý Halal nội bộ (Halal Assurance System). Vì được đánh giá cao về độ tin cậy, chứng nhận MUIS được chấp nhận rộng rãi tại nhiều thị trường quốc tế.

Thái Lan

Thailand là một trong những trung tâm sản xuất Halal lớn của châu Á dù không phải quốc gia có dân số Muslim cao. Hệ thống chứng nhận Halal tại Thái Lan được quản lý bởi The Central Islamic Council of Thailand (CICOT), kết hợp cùng các trung tâm nghiên cứu Halal tại nhiều tỉnh.

Thái Lan tập trung mạnh vào chuỗi sản xuất và chế biến thực phẩm Halal, áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt từ nguyên liệu, quy trình sản xuất đến lưu trữ và vận chuyển. Nhờ đầu tư vào công nghệ và khoa học Halal, sản phẩm của Thái Lan được đánh giá cao tại nhiều thị trường Hồi giáo.      

Doanh nghiệp cần làm gì để đáp ứng quy định Halal?

Để xuất khẩu hiệu quả vào thị trường Hồi giáo, doanh nghiệp Việt cần xây dựng chiến lược Halal bài bản từ nội bộ cho đến chuỗi cung ứng, như sau:

• Nghiên cứu kỹ yêu cầu của từng thị trường mục tiêu, xác định đúng quốc gia sẽ xuất khẩu để chọn tổ chức chứng nhận phù hợp và được công nhận.
• Rà soát toàn bộ quy trình sản xuất, bao gồm nguyên liệu, phụ gia, thiết bị, đóng gói, vận chuyển và vệ sinh công nghiệp để đảm bảo không nhiễm chéo.
• Xây dựng Hệ thống quản lý Halal nội bộ (Halal Assurance System) nhằm kiểm soát, ghi chép và duy trì tuân thủ theo tiêu chuẩn Halal.
• Đào tạo nhân sự chuyên trách Halal, đảm bảo hiểu rõ quy định tôn giáo, tiêu chuẩn kỹ thuật và vai trò trong vận hành hệ thống.
• Lựa chọn nhà cung cấp đạt chuẩn Halal, ưu tiên nguyên liệu, phụ gia và vật tư đã được chứng nhận hoặc đủ điều kiện để kiểm định.
• Thiết lập cơ chế truy xuất nguồn gốc minh bạch, lưu trữ hồ sơ đầy đủ để phục vụ kiểm tra và tái đánh giá.
• Chủ động duy trì và cải tiến hệ thống Halal, thường xuyên đánh giá nội bộ, cập nhật thay đổi từ các cơ quan chứng nhận và điều chỉnh quy trình khi cần.

Việc tiếp cận các thị trường Islam không chỉ đòi hỏi doanh nghiệp Việt nắm rõ tiềm năng mà còn cần chủ động đáp ứng các quy định Halal các nước một cách nghiêm túc. Hiểu đúng, làm chuẩn - chứng nhận đúng nơi là chìa khóa để mở rộng xuất khẩu vào những khu vực có sức mua lớn và tiêu chuẩn cao. Để giúp doanh nghiệp Việt Nam có thể mở rộng cơ hội vươn ra thị trường Hồi giáo, GHC Halal tự hào là tổ chức cấp chứng nhận Halal uy tín nhất tại Việt Nam được công nhận quốc tế tại nhiều quốc gia Hồi giáo.

Thông tin liên hệ:

• Website: https://halalghc.com/
• Điện thoại: 097.628.5335
• Địa chỉ: 2B3, Đường số 22, Khu phố 4, Phường Hiệp Bình, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam.